عقل گفته در سخنان ابن راوندى ديده مىشود و او نيز با اين دلايل مسألهء نبوت را انكار مىكند ، و همچنان كه سخنان رازى مورد رد و نقض ابو حاتم قرار گرفته است ابن راوندى نيز مورد رد و نقض المؤيد فى الدّين شيرازى كه او نيز از دعاة بزرگ اسماعيليه است قرار گرفت . دليل ديگر بر اينكه تأكيد بر مسأله برترى و فضيلت عقل ، بيش از همه متوجه شيعيان يعنى معتقدان به امام بوده است اينكه ابو العلاى معرّى نيز با همان لحن ، عقل را مىستايد و مستقيما سخن خود را متوجه كسانى مىسازد كه معتقدند كه بايد در مشكلات و معضلات ، به امام رجوع كرد و در انتظار ظهور او به‌سر برد . شعر : يرتجى الناس ان يقوم امام * ناطق فى الكتيبة الخرساء كذب الظن لا امام سوى العقل * مشيرا فى صبيحه و المساء بر خلاف رازى و ديگر متفكرين مادى و « راسيوناليستهاى عالم اسلام » كه عقل را يگانه امام و مشير آدميان مىدانند اهل سنت و جماعت نيز براى دفاع از مسألهء نبوت به تخطئه عقل پرداخته و مدلل داشته‌اند كه عقول را تصرفى در امور نيست و تعليم امام ضرورت دارد و آنچه را كه ما ، در به‌كار بردن زندگى دنيايى خود آموخته‌ايم از منبع نبوت سرچشمه مىگيرد . ابو منصور ماتريدى كه قسمت بزرگى از كتاب خود را اختصاص به اثبات مسألهء نبوت و رد منكران آن داده است مىگويد ، منكران نبوت سه گروه‌اند : گروهى كه صانع را منكراند ، و گروهى كه به صانع مقرند ولى امر و نهى او را انكار مىكنند و گروه سوم كه به صانع و امر و نهى او اقرار دارند ولى مىپندارند ، عقل ، آدمى را از پيغمبر ، بىنياز مىسازد . او پس از رد دو گروه اول به ردّ گروه سوم مىپردازد و به تفصيل مواردى را كه مخالفان او به راهنمايى عقل نسبت مىدهند ذكر و به اشارت و تعليم رسول مستند مىدارد ، از جمله تدبير امور كشاورزى ، انواع حرفه‌ها ، حفظ از گرما و سرما . . . او سپس گويد همهء آنچه كه ياد شد از زبانها و نامها و حرفه‌ها و طب و صناعات و راههاى بلاد و پرورش چهارپايان و چگونگى به كار بردن آنها ، دليل آشكار است بر اينكه اصول اين امور ، وابسته به تعليم و اشارت است نه به استخراج عقول . . . اين امر اختصاص به مذهب اسلام ندارد بلكه در مذاهب ديگر نيز عقول محكوم شرع شناخته شده . . . كسانى كه پس از رازى در علم اخلاق كتاب تأليف كرده‌اند ، كم و بيش به مزيت و برترى خرد اشاره كرده‌اند . . . ابن مسكويه در كتاب « الفوز الاصغر » . . . تأكيد كرده كه عقل را بالاترين مقام